اکران نخستین فیلم بلند سینمایی ساخته شده با هوش مصنوعی مولد در چین
فیلم سینمایی «Sanxingdui: آینده در گذشته» (Sanxingdui: Future in the Past) به عنوان نخستین فیلم بلند سینمایی شناخته می‌شود که به‌طور کامل با استفاده از فناوری هوش مصنوعی مولد (Generative AI) ساخته شده و موفق شده است مجوز اکران رسمی را در سینماهای چین دریافت کند. در این اثر هیچ بازیگر واقعی و هیچ فیلم‌برداری فیزیکی حضور نداشته است. این فیلم در تاریخ ۲۳ اکتبر روی پرده سینماها رفت؛ با این حال، گزارش رسانه‌ها حاکی از فروش ضعیف بلیت‌های این اثر با بودجه‌ای معادل ۱.۵ میلیون دلار است.
داستان فیلم «Sanxingdui: آینده در گذشته» درباره چیست؟
فیلم «Sanxingdui: آینده در گذشته» یک اثر علمی-تخیلی است که پیرامون اسرار تمدن باستانی چین جریان دارد؛ تمدنی که بیش از ۳۰۰۰ سال پیش در منطقه امروزی استان سیچوان می‌زیسته است.
ماجرای این فیلم با یک ایده داستانی کنایه‌آمیز آغاز می‌شود. شخصیت اصلی داستان باید هفت نماد باستانی مربوط به تمدن سان‌سین‌دوی را رمزگشایی کند. نجات آینده‌ای که در آن یک هوش مصنوعی بسیار قدرتمند بشر را به بردگی کشیده است، به حل این معما بستگی دارد.
خطوط داستانی دوگانه و چالش‌های بشریت
این فیلم دارای دو خط زمانی مختلف است:
- دوران باستان: همراه با معماهای باستان‌شناسی.
- آینده: جامعه‌ای که تحت سلطه یک ابرهش مصنوعی قرار دارد.
مفهوم اصلی و کلیدی در فیلم‌نامه این است که آیا بشریت باید اجازه دهد هوش مصنوعی (حتی با وجود هوشمندی بسیار بالا) تصمیمات سرنوشت‌ساز و حیاتی را به جای انسان‌ها اتخاذ کند؟
روند ساخت و تولید فیلم چگونه بود؟
این پروژه بزرگ توسط کمپانی مطرح فیلم‌سازی چین یعنی Bona Film Group مدیریت شد. این شرکت برای تولید و پردازش‌های هوش مصنوعی از زیرساخت اختصاصی خود موسوم به Boka Cloud Film Studio استفاده کرد.
طراحی شخصیت‌ها، محیط‌های داخلی، تصاویر و سایر اجزای فیلم توسط هوش مصنوعی انجام شد؛ اما مسئولیت نگارش فیلم‌نامه، کارگردانی، تصمیم‌های هنری و نظارت بر کیفیت نهایی بر عهده انسان‌ها بود.
پیچیدگی‌های تولید دیجیتال
روند تولید این اثر اصلاً ساده نبود و سازندگان ساختار تولید فیلم را به ۱۷ بخش مجزا تقسیم کردند. به دلیل ماهیت هوش مصنوعی، تیم سازنده بارها و بارها ناچار شدند مواد تولید شده را بازبینی و اصلاح کنند؛ چرا که گاهی برخی فریم‌های جذاب تولید شده با استایل کلی فیلم همخوانی نداشتند (مشکلی که در این فناوری رایج است).
تیم تولید طی دو سال فعالیت روی این پروژه:
- بیش از ۱.۲ میلیون تصویر تولید کرد.
- بیش از ۱۰۰ بار تغییرات و اصلاحات مختلف روی فیلم اعمال نمود.
به گفته سازندگان، تمامی شخصیت‌های این فیلم چهره‌های کاملاً دیجیتال و اورجینال هستند و از کپی دیجیتال هیچ بازیگر واقعی استفاده نشده است.
راز مگو درباره ابزارها و مدل‌های هوش مصنوعی
نکته جالب اینجاست که کمپانی سازنده از افشای نام مدل‌های هوش مصنوعی مورد استفاده خود خودداری کرد و ابزارهای دقیق این پروژه در هاله‌ای از ابهام باقی ماند. تنها سرنخ موجود، استفاده از بستر تولیدی داخلی Boka Cloud Film Studio است که به‌طور تخصصی روی ساخت فیلم با هوش مصنوعی تمرکز دارد.
همچنین گزارش شده است که این شرکت با استارتاپ فناوری چینی ShengShu Technology (توسعه‌دهنده مدل تولید ویدیو Vidu) همکاری کرده است. به گزارش پورتال دولتی China.org.cn، این تیم در حل چالش‌هایی که مدل‌های همه‌منظوره قادر به رفع آن‌ها نبودند، مشارکت داشته است.
دلیل استفاده از هوش مصنوعی چه بود؟
پاسخ بسیار ساده است: صرفه‌جویی اقتصادی.
«جیانگ دفو»، تهیه‌کننده این فیلم، اعلام کرد که هزینه ساخت نسخه سنتی فیلم «Sanxingdui» در ابتدا بین ۸۰۰ تا ۹۰۰ میلیون یوان (حدود ۱۲۰۰ تا ۱۳۵ میلیون دلار) تخمین زده می‌شد. اما با بهره‌گیری از هوش مصنوعی، بودجه پروژه به رقم ناچیز ۱.۵ میلیون دلار کاهش یافت.
با این وجود، هنوز مشخص نیست که آیا فیلم در گیشه به سوددهی خواهد رسید یا خیر. رسانه‌های آمریکایی روی فروش ضعیف اولیه فیلم تمرکز کرده‌اند، اما از آغاز اکران سراسری تنها چند روز می‌گذرد و طبق آمار پلتفرم فروش بلیت چینی Maoyan، میزان فروش تا تاریخ ۲۶ اکتبر به حدود ۱۸۱ هزار دلار رسیده است.
بازخوردها و نظرات تماشاگران
کاربران در پلتفرم نقد و بررسی فیلم چینی Douban (مشابه IMDB) نظرات متفاوتی ثبت کرده‌اند:
- نکات مثبت: مقیاس بزرگ و شکوه مناظر تصویری تحسین شده است.
- نکات منفی: ایرادات مربوط به حرکات چهره (مایمیک) شخصیت‌ها، یکدست نبودن بافت پوست قهرمانان حتی در یک سکانس واحد، و تغییر ظاهر چهره کاراکترها در فریم‌های مجاور باوجود نورپردازی یکسان به شدت مورد انتقاد قرار گرفته است.
این همان چالش‌هایی است که از ابزارهای هوش مصنوعی فعلی در مرحله کنونی انتظار می‌رفت.
جایگاه فعلی هوش مصنوعی مولد
هوش مصنوعی مولد در حال حاضر جایگاه خاصی در صنعت پیدا کرده است که نباید آن را به‌طور مستقیم رقیب عکاسی و محتوای ویدیویی سنتی دانست؛ با این حال، گاهی حوادث عجیبی رخ می‌دهد؛ مانند رویدادی که در آن شرکت Hasselblad به اشتباه یک تصویر تولید شده با هوش مصنوعی را در مسابقه عکاسی خود پذیرفت.
در مسابقه Hasselblad Masters 2026، هر عکاس سه تصویر مرتبط با یک موضوع را ارسال می‌کرد و این تصویر جنجالی نیز یکی از سه فریم متعلق به یکی از عکاسان بود. شرکت Hasselblad نام شرکت‌کنندگان را اعلام نکرد، اما تصویر دیگر همان عکاس توانست به فهرست نامزدهای نهایی راه پیدا کند.
