انتقال یوتیوب به ویدیوکدک جدید AV۲؛ کاهش مصرف اینترنت و افزایش کیفیت ویدیو
از سال ۲۰۲۷ میلادی، پلتفرم اشتراک‌گذاری ویدیو یوتیوب (YouTube) به‌طور رسمی به سیستم پخش جریانی (Streaming) با فرمت ویدیوکدک AV2 منتقل می‌شود. پس از یوتیوب، احتمال می‌رود سرویس‌های بزرگی نظیر نتفلیکس (Netflix) و آمازون پرایم (Amazon Prime) نیز از این استاندارد جدید پشتیبانی کنند. این کدک جدید امکان فشرده‌سازی ویدیوها را تا ۳۰ درصد بهینه‌تر فراهم می‌کند؛ به این معنا که سرویس‌ها می‌توانند ویدیوها را با بیت‌ریت (Bitrate) بسیار کمتری در همان کیفیت قبلی ارائه دهند یا با حفظ بیت‌ریت قبلی، کیفیت تصویر را به‌طور چشمگیری افزایش دهند.
کدک جدید AV2 همچنین از ویدیوهای چندجریانی (مانند زوایای مختلف دوربین)، نرخ فریم بالا، قابلیت‌های پیشرفته HDR و ویژگی‌های جذاب دیگری پشتیبانی می‌کند که تحولی بزرگ در دنیای رسانه به شمار می‌رود.
۳ ویژگی و مزیت اصلی ویدیوکدک AV2
۱. کاهش مصرف اینترنت و ترافیک کاربران
در مقایسه با فرمت‌های قدیمی‌تر مانند AV1 و H.۲۶۴، کدک AV2 کارایی بسیار بالاتری در فشرده‌سازی دارد. این موضوع برای یوتیوب به معنای کاهش چشمگیر حجم داده‌ها در سرورها و برای کاربران به معنای صرفه‌جویی قابل‌توجه در مصرف ترافیک اینترنت است.
۲. بهبود پخش ویدیو در اینترنت‌های ضعیف
یکی از بزرگترین مزایای این تغییر برای کاربران عادی، ارتقای کیفیت پخش ویدیو حتی در شرایط اتصال ضعیف به اینترنت است. سرعت پایین اینترنت دیگر بهانه‌ای برای بافرینگ مداوم و افت اجباری کیفیت ویدیو نخواهد بود.
۳. پشتیبانی از استریم چندزاویه‌ای و HDR پیشرفته
کدک AV2 علاوه بر بهینه‌سازی برای استریم آنلاین، از تکنولوژی چندنخی (Multithreading) پشتیبانی می‌کند؛ یعنی قابلیت پخش همزمان چندین ویدیو در قالب یک جریان واحد را دارد. این ویژگی امکان پخش زنده (Live Stream) با چند زاویه دید مختلف را برای مخاطبان فراهم می‌سازد. همچنین این فرمت کاملاً رایگان و متن‌باز (Open Source) بوده و هیچ‌گونه حق امتیاز و هزینه‌‌ٔ لایسنس برای گوگل و سایر شرکت‌ها به همراه ندارد.
مهم‌ترین چالش و نقطه ضعف AV2: فشار بر سخت‌افزار
کدک AV2 پردازشی بسیار سنگین و نیازمند منابع سخت‌افزاری بالاست. برای پخش روان ویدیوها با این فرمت در رایانه‌ها و تلفن‌های هوشمند، پشتیبانی در سطح سخت‌افزاری پردازنده‌ها (CPU) و کارت‌های گرافیک (GPU) ضروری است.
بدون تراشه‌های سخت‌افزاری اختصاصی، رمزگشایی نرم‌افزاری فشار زیادی به پردازنده مرکزی وارد کرده و باعث تخلیه سریع باتری دستگاه‌های همراه می‌شود. به همین دلیل، روند جایگزینی و مهاجرت به این کدک به‌صورت تدریجی انجام خواهد شد.
برنامه یوتیوب برای پیاده‌سازی AV2 چگونه است؟
- فاز اول (سال ۲۰۲۷): راه‌اندازی اولیه مختص نسخه وب (مرورگرها) برای رایانه‌های شخصی و لپ‌تاپ‌ها برنامه‌ریزی شده است؛ زیرا پردازنده‌های چندهسته‌ای مدرن کامپیوترها به راحتی می‌توانند AV2 را در سطح نرم‌افزاری پردازش کنند.
- گجت‌های همراه: در گوشی‌های هوشمند، تبلت‌ها و تلویزیون‌های هوشمند، این کدک فعلاً فعال نخواهد شد.
با وجود اینکه مشخصات استاندارد AV2 در اواخر ماه می ۲۰۲۶ تایید شد و شرکت اینتل (Intel) نیز در نمایشگاه IBC ۲۰۲۶ پیشرفت‌های خود را در زمینه توسعه ابزارهای نرم‌افزاری آن به نمایش گذاشت، اما هنوز تاریخ دقیقی برای عرضه پشتیبانی سخت‌افزاری رسمی توسط اینتل اعلام نشده است. گوگل پیش‌تر پخش ویدیوهای AV2 را در مرورگر کروم آزمایش کرده، اما زمان انتشار نسخه عمومی آن نامشخص است. همچنین شبکه‌های اجتماعی عکس‌محور بزرگ نیز در نظر دارند به‌مرور به این استاندارد کوچ کنند.
به گفته «دس کین» (Des Keane)، مدیر فنی یوتیوب، پخش جریانی ویدیوها با فرمت AV2 ممکن است از اوایل سال ۲۰۲۷ در دسترس کاربران قرار گیرد. شایان ذکر است که تا مارس سال جاری میلادی، بیش از ۹۰ درصد محتوای ویدیویی یوتیوب بر اساس زمان تماشا، با فرمت AV1 ارائه می‌شد.
سایر ویژگی‌های جدید در دست آزمایش یوتیوب
پیش‌تر گزارش شده بود که یوتیوب در حال آزمایش دو قابلیت نوین و هوش مصنوعی است:
- آواتارهای هوش مصنوعی سازندگان محتوا: قابلیت ساخت همزاد دیجیتال برای استفاده در ویدیوهای کوتاه (Shorts). کاربران می‌توانند این «دوجین‌های دیجیتالی» را جایگزین کاراکترها در ویدیوهای موجود کرده یا در ویدیوهای جدید به کار بگیرند.
- تنظیم خودکار سرعت پخش (Auto-Speed): سیستمی که سرعت پخش ویدیو را به طور هوشمند تنظیم می‌کند تا بیننده بتواند بخش‌های کم‌جذابیت‌تر را با سرعت بالاتری عبور دهد. این قابلیت بسته به سلیقه کاربر قابل فعال‌سازی خواهد بود.
