بیوگرافی آذر فخر؛ زندگی، کارنامه هنری و آثار ستاره تئاتر و سینما + گالری عکس
بیوگرافی و کارنامه هنری آذر فخر؛ ستاره درخشان تئاتر و سینمای ایران
آذر فخر (زادهٔ ۲۴ آذر ۱۳۱۹ در بندرانزلی – درگذشت ۲۹ اسفند ۱۴۰۲ در سان فرانسیسکو)، یکی از برجسته‌ترین و توانمندترین بازیگران زن تئاتر، سینما و تلویزیون ایران در دهه‌های ۱۳۴۰ و ۱۳۵۰ خورشیدی بود. او با حضور در آثار فاخر نمایشی و همکاری با کارگردانان و نمایشنامه‌نویسان بزرگ تاریخ تئاتر ایران، نام خود را به عنوان یکی از چهره‌های ماندگار هنر این سرزمین ثبت کرد.
زندگینامه و تحصیلات هنری
آذر فخر در ۲۴ آذر ۱۳۱۹ در شهر بندر انزلی چشم به جهان گشود. او مسیر هنری خود را با تحصیلات آکادمیک آغاز کرد و فارغ‌التحصیل رشتهٔ تئاتر از دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران شد.
او از معدود بازیگرانی بود که تئاتر را به صورت اصولی و دانشگاهی آموخت و توانست به یکی از ارکان اصلی صحنه‌های نمایش در تالار سنگلج و تالار ۲۵ شهریور تبدیل شود. درخشش او در آثار دراماتیک بزرگانی چون اکبر رادی (از جمله نمایش‌های ارثیهٔ ایرانی، لبخند باشکوه آقای گیل، روزنه آبی و افول) او را به اوج شهرت رساند.
مهاجرت در اوج شهرت
آذر فخر در سن ۳۸ سالگی و در حالی که در اوج شهرت، محبوبیت و درخشش روی صحنهٔ تئاتر ایران قرار داشت، همزمان با وقایع انقلاب اسلامی ایران را ترک کرد. او سال‌های پس از مهاجرت را در حومهٔ سان فرانسیسکو در ایالات متحده آمریکا در کنار همسر هنرمندش، کامران نوزاد (بازیگر و سینماگر پیشکسوت) سپری کرد.
تجلیل در خانهٔ تئاتر
با وجود سال‌ها دوری از وطن و صحنه، جامعهٔ هنری ایران هرگز خدمات او را فراموش نکرد. از جمله در چهاردهمین جشن بازیگر خانهٔ تئاتر، مراسم تجلیل ویژه‌ای برای قدردانی از یک عمر فعالیت هنری آذر فخر برگزار شد. این هنرمند پیشکسوت سرانجام در ۲۹ اسفند ۱۴۰۲ در سن ۸۳ سالگی در آمریکا درگذشت.
کارنامه بازیگری
۱. تئاتر (درخشش در سنگلج و تالار ۲۵ شهریور)
آذر فخر همکاری‌های درخشانی با کارگردانان نامدار تئاتر ایران داشت. مهم‌ترین نمایش‌هایی که او در آن‌ها به ایفای نقش پرداخت عبارتند از:
- افول (۱۳۴۹) – نوشته اکبر رادی، به کارگردانی علی نصیریان (تئاتر سنگلج)
- ارثیهٔ ایرانی (۱۳۴۹) – نوشته اکبر رادی، به کارگردانی خلیل موحد دیلمقانی (تالار ۲۵ شهریور)
- سرگذشت مرد خسیس (۱۳۴۹) – اثر میرزا فتحعلی آخوندزاده، به کارگردانی خلیل موحد دیلمقانی (تماشاخانه سنگلج)
- فرفره‌ها (۱۳۵۰) – نوشته بهمن فرزانه، به کارگردانی عباس جوانمرد (تالار ۲۵ شهریور)
- سگی در خرمن جا (۱۳۵۰) – نوشته نصرت‌الله نویدی، به کارگردانی عباس جوانمرد (تالار ۲۵ شهریور)
- تامارزوها (۱۳۵۱) – نوشته نصرت‌الله نویدی، به کارگردانی عباس جوانمرد (تماشاخانه سنگلج)
- ملاقات بانوی سالخورده (۱۳۵۱) – نوشته فردریش دورنمات، به کارگردانی حمید سمندریان (تالار مولوی)
- مطبخ (۱۳۵۲) – نوشته غلامعلی عرفان، به کارگردانی مشترک جعفر والی و محمدعلی جعفری (تماشاخانه سنگلج)
- مرگ همسایه (۱۳۵۲) – نوشته غلامعلی عرفان، به کارگردانی مشترک محمدعلی جعفری و جعفر والی (تماشاخانه سنگلج)
- لبخند باشکوه آقای گیل (۱۳۵۳) – نوشته اکبر رادی، به کارگردانی رکن‌الدین خسروی (تالار ۲۵ شهریور)
- کسب و کار خانم وارن (۱۳۵۵) – نوشته برنارد شاو، به کارگردانی هرمز هدایت (تماشاخانه سنگلج)
- آرامسایشگاه (۱۳۵۶) – به نویسندگی و کارگردانی بهمن فرسی (تماشاخانه سنگلج)
۲. فعالیت در سینما
اگرچه تمرکز اصلی آذر فخر بر صحنهٔ تئاتر بود، اما سابقه بازی در چند فیلم سینمایی پیش از انقلاب و یک اثر در سال‌های نخستین پس از انقلاب را نیز در کارنامه دارد:
- تجاوز (۱۳۴۹)
- هزار بار مردن (۱۳۵۶)
- زلزله دوم (۱۳۵۶)
- گدای اشراف‌زاده (۱۳۵۷)
- قرنطینه (۱۳۶۱)
۳. مجموعه‌ها و تله‌تئاترهای تلویزیونی
او همچنین حضور پررنگی در تله‌تئاترها و سریال‌های تلویزیونی معتبر آن دوران داشت:
- مجموعه تلویزیونی طلاق (۱۳۵۶ – در اپیزودهای بن‌بست و طلاق و تنهایی)
- تله‌تئاتر ارثیهٔ ایرانی (۱۳۵۶)
- تله‌تئاتر روزنه آبی
- مجموعهٔ افسانه‌های کهن ایرانی (۱۳۵۶–۱۳۵۷)
